پرداخت فورى مبالغ سرسام‌آورى مىكند و بعد اين پولها را مدتها در خزانه راكد نگاه مىدارد ؛ به همين طريق بايد از مبالغ زياد كم‌پولى نوع ديگرى ذكر كرد . يعنى اينكه صاحبان پول به علت عدم اعتماد و فقدان امكان سرمايه‌گذارى مطمئن ، برحسب رسم رايج در مشرق‌زمين ، پول خود را در زير خاك مدفون مىكنند . طغراى روى سكه‌هاى طلا و نقره كه به زبان عربى است ، چنين است : السلطان ، سلطان بن سلطان ، سلطان بن سلطان ، سلطان بن سلطان ناصر الدين شاه قاجار ؛ در پشت سكه چنين آمده است : ضرب دار الخلافهء تهران « 7 » ( يا دار العلم شيراز ، دار العباد يزد ، دار السلطنهء تبريز ، دار الظفر هرات ، دار المرز رشت ، دار السلطنهء اصفهان و غيره ) . از آن پس سال ضرب ذكر مىشود . در روى سكه‌هاى پول خرد علامت ايران ديده مىشود كه شيرى است با شمشيرى در چنگ و خورشيدى در حال طلوع ؛ در پشت سكه اين جمله به چشم مىخورد : فلوس رايج ممالك محروسهء ايران به همراه تاريخ سال ضرب . علىرغم منع مذهبى كه براى نقش تصوير آدمى وجود دارد شاه فعلى چند بار كوشيده است تا تصوير خود را به روى سكه‌ها ضرب كند ؛ اما دستهاى ناآزمودهء هنرمندانى كه نقش اين تصوير بدانها سپرده شده است تصوير شاه را به كاريكاتور تبديل كرده‌اند . تقريبا در تمام شهرهاى مهم ايران مانند تبريز ، قزوين ، تهران ، قم ، كاشان ، اصفهان ، شيراز ، همدان ، كرمانشاه ، كرمان ، بارفروش ، رشت ، مشهد ، و گاه‌گاه حتى در هرات و سه‌كوهه واقع در سيستان نيز ضرابخانه وجود داشته است و دارد . ضرابخانه زير نظر معير الممالك قرار دارد كه مقر وى در تهران است . معيرهاى ديگر در شهرهاى مختلف ، زير نظر او قرار دارند . يهوديان ايران واجد اطلاعات دقيق در فن محك زدن و تعيين فلز و مقدار عيار آنند . اسيدهاى لازم براى كار را مانند اسيد سولفوريك ، اسيد نيتريك ، اسيد هيدروكلريك و از اينها گذشته آمونياك و الكل درست مىكنند و معمولا كارهاى فنى را زير نظر دارند . سواى سكه‌هاى ايرانى در ساير جاها و بخصوص مناطق مرزى درياى خزر سكه‌هاى روسى نيز در جريان است كه عبارت است از : امپريال كامل ، نيمه امپريال و دوكاتهاى هلندى - روسى . با وجود عيار كم طلائى كه امپريال دارد باز اغلب آنها را ذوب مىكنند و به صورت تومان ضرب مىزنند . نرخ امپريال برحسب عرضه و تقاضا سخت دستخوش تغيير است . معمولا مظنهء امپريال در تبريز حدود 20 / 1 دوكات ( - تومان ) از تهران بالاتر است ، ولى در شيراز به همين نسبت كمتر است . پول انگليسى اصلا در مبادلات ديده نمىشود زيرا تجارت ايران با هندوستان اغلب جنبهء منفى دارد . مجازات جعل و تقلب سكه ، بريدن هر دو دست است اما هرگز نشنيده‌ام كه سكه‌سازى گير افتاده و مجازات شده باشد . از آنجا كه به هنگام دريافت

--> ( 7 ) . چون پادشاهان سلسلهء قاجاريه از سادات نيستند حق ندارند از عنوان خليفه استفاده كنند اما نام دار الخلافه را همچنان حفظ كرده‌اند .